کد خبر: ۱۴۲
تاریخ انتشار: ۰۲ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۰:۰۶
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
زندگی انسان ها از گذشته های دور با آب پیوند داشته است. مطالعه تاریخ نشان می دهد که منابع آب در شکل گیری تمدنها دارای نقش مهم و حیاتی بوده اند. اهمیت آب برای کشورهایی که در نقاط کم آب جهان زندگی می کرده و می کنند بسیار بیش از سایر کشورها است. کشور ایران و اساسا خاورمیانه که در کمربند خشک جهان قرار گرفته اند از جمله این مناطق هستند. کارشناسان در سالهای اخیر از وجود بحران جدی آب در جهان و به ویژه ایران سخن می گویند. چند سال خشکسالی پی در پی و میزان کم بارشها نشان دهنده تغییرات اقلیمی جدی و بروز این بحران در ایران است.

رشد سریع جمعیت و پراکندگی نامناسب آن و همچنین عدم مدیریت مصرف آب یکی از ریشه های اصلی بحران کنونی است. بر اساس آمار، کمتر از یک سوم سرانه آب دنیا در ایران است ولی مصرف ما بیش از سه برابر میانگین سرانه هر نفر در جهان است. رشد سریع شهرنشینی ، تمرکز ٧٠ درصد جمعیت در شهرها و ادامه مهاجرت به کلان شهرها برای رفاه بیشتر، فشار بر منابع آبی را بیشتر کرده است.

هنوز کشورها عملا بر سر منابع آب درگیر جنگ نشده اند اما این در حالی است که کارشناسان هشدار می دهند روزی منابع موجود آب در جهان، کفاف مصرف جمعیت جهان را نخواهد داد و جنگ های بعدی جنگ بر سر منابع آب بین کشورها خواهد بود. این پیش بینی با بررسی رقم رشد مصرف آب به میزان دو برابر رشد جمعیت، دور از ذهن نخواهد بود. گرچه انسان ها وارد جنگ برای بدست آوردن منابع آبی نشده اند اما برخی از کشورها که با این بحران جدی تر برخورد داشته اند، اقدامات نرمی در این خصوص انجام داده اند. ساخت برنامههای رسانه ای برای آگاه سازی افکار عمومی از کمبود جدی آب آشامیدنی در جهان، از جمله این اقدامات است که به منظور آمادهسازی مردم برای مبارزه با این بحران و مدیریت مصرف آب توسط آنها صورت گرفته است.

از آنجایی که وسايل ارتباط جمعي، بهترین ابزار ترويج انديشه‏ها و کارآمدترين سلاح‏ها براي تسلط بر جوامع است، می تواند بر شيوه‏هاي زندگي و سليقه عموم مردم، تأثير جدی داشته باشد. اين اثرگذاري نيز به دليل استفادة اغلب مردم از آنهاست که حساسيت و همچنين کارايي آنها را بيشتر مي‏کند. رسانه‏ها، داراي اثرات وسيعی از جمله تغییر سبک زندگی افراد هستند. سبك زندگی مجموعه ای از انتخابهای رفتاری است که وابسته به انتخاب و انتخاب نیز وابسته به اطلاعات است. اطلاعات نیز محصول فرآیند ارتباطاتی است که عمدتا از طریق رسانهها صورت می گیرد. از آنجا که نوع مصرف آب توسط مردم ریشه در سبک زندگی آنها دارد با تغییر سبک زندگی در جامعه توسط رسانهها می توان بحران آب را بهتر مدیریت کرد.

در سالهای اخیر دیده می شود که برخی از کشورها محصولات رسانه ای خود را در رابطه با مسئله بحران آب از جمله فیلم و انیمیشنها وارد بازار رسانه ای کرده اند ، که به لحاظ محتوایی و تکنیکی آنچنان این محصولات قدرتمند بوده ا ند که مورد استقبال عموم مردم در سطح جهان قرار گرفته اند. چنین استفاده هوشمندانه ای از رسانه می تواند این کشورها را در مدیریت بحران آب بسیار موفق تر از دیگر کشورها به اهداف خود برساند چرا که با همراهی افکار عمومی مسئولان راحت تر خواهند توانست برنامه های خود را در رابطه با مهار این بحران عملیاتی سازند. کشور ایران نیز با توجه به بحران جدی آب که در این سالها پیش رو دارد لازم است تا از رسانه ها برای مدیریت این بحران بهره بیشتری برده و از مجموعه کارکردهای رسانه از جمله کارکرد اطلاع رسانی، آموزشی و سرگرمی و غیره جهت تاثیر گذاری بر مخاطبان در رابطه با این موضوع استفاده کند. رسانه ها لازم است اول بر حوزه شناختی افراد و پس از آن بر حوزه رفتاری آنها تاثیر گذاشته و سبک زندگی افراد را در رابطه با مصرف آب تغییر دهند.

از آنجا که در فرهنگ دینی ما بر پرهیز از اسراف در همه موارد به ویژه در زمان هایی که این اسراف ممکن است برای جامعه اسلامی بحران زا باشد بسیار تاکید شده است، لذا رسانه ها با بهره گیری از این آموزه دینی می توانند این بحران اجتماعی و زیست محیطی را رنگ دینی زده و نفوذ بیشتری در دل مخاطبان داشته باشند. رسانه های داخلی مسئولیت سنگینی در قبال بحران آب در سالهای آتی دارند و بایستی با یک سیاستگذاری بلند مدت به این موضوع و تمامی پیامدهایی که ممکن است این بحران در آینده برای کشور ایجاد کند بپردازند. به امید آنکه رسانه ها با کار موثر و تاثیر گذاری بر افکار عمومی بتوانند فرهنگ صحیح استفاده از منابع خدادادی و از جمله آب را در سبک زندگی مردم به شکل صحیحی بگنجانند.

والسلام

*طاهر روشندل اربطاني

برچسب ها: رسانه- اهداف
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: