کد خبر: ۱۲۹۴
تاریخ انتشار: ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۸:۵۳
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
اسماعیل قدیمی به مناسبت صدور پیام دبیرکل اتحادیه بین‌المللی ارتباطات راه دور ( روز جهانی ارتباطات و جامعه اطلاعاتی)  و انتخاب شعار سال 2015 با عنوان «ارتباطات و فناوری اطلاعات: به سمت نوآوری» یادداشتی  منتشر کرده است که در ادامه می خوانید:

ارتباط جمعی، ارتباطات و ارتباطات راه دور، پدیده های دنیای مدرن هستند که با ابتکار و خلاقیت، نوآوری و انعطاف پذیری عجین شده اند. بیهوده نیست که نظریه پردازان رسانه، «رسانه» به خودی خود را، پیام و منشأ دگرگونی  و توسعه می دانند. ارتباطات راه دور، سامانه های ارتباطی با گستره جهانی را شامل می شود که زمینه های پخش پیام های آگاهی بخش و امیدآفرین را در سراسر جهان فراهم می کنند و باعث می شوند تا درصورت وجود آزادی های بنیادی بشر و مدیریت های آگاه و متعهد در رأس کشورهای جهان، انسان ها با هر قومیت، نژاد، جنسیت و عقیده و مسلک و در هر محدوده جغرافیایی ای که در آن به سرمی برند، از فرصت دریافت پیام های هشیاری بخش، عدالت آفرین و صلح و آرامش، بدون هیچ تبعیضی، برخوردار شوند.

ارتباطات راه دور، که از سال 1948 به بعد، با صدور اعلامیه جهانی حقوق بشر و تأکید این اعلامیه در حق همه انسان ها برای «جستجو، دریافت و انتشار اطلاعات و افکار از طریق هر رسانه‌ای بدون ملاحظات مرزی» پشتوانه حقوق بین المللی پیدا کرد، به حق، منبع همه خلاقیت ها و ابتکارات در سطح جهانی به شمار می رود، زیرا نوآوری و خلاقیت بدون آگاهی، و این به نوبه خود، بدون دسترسی همگانی به اطلاعات و رقابت برای خلاقیت، با همه ظرفیت های انسانی و اجتماعی، میسر نمی شود.

هنگامی که ارتباطات و ارتباطات راه دور با اصطلاح مبتکرانه «جامعه اطلاعات» ترکیب شدند، آنگاه از ظرفیتی معنایی برخوردار گردیدند که بی تردید، الهام بخش همه آزادی خواهان، بشردوستان و آرمان گرایان جهان شده تا فرصت هایی طلایی را برای تعامل، گفتگو و صلح و آشتی ملل و برخورداری همه انسان ها از اطلاعات و دانایی و نیل به جایگاه رفیع انسانی و احترام متقابل با هم نوعان خود، فراهم کنند.

اگر جامعه اطلاعات را جامعه ای تعریف کنیم که در آن، تولید و بهینه سازی روش ها و غنی سازی، پخش و مصرف اطلاعات به عمده ترین فعالیت نهادها و سازمان های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی یک جامعه تبدیل می شود، پس ارتباطات راه دور را باید شاهراه توسعه آگاهی ها، خردگرایی و تعامل انسانی در سطحی جهانی بدانیم که بدون نوآوری، تبعیض، دوری از تعصبات در همه اشکال خود و تلاش برای تحقق حقوق انسانی یکایک انسان ها در سراسر گیتی، ایجاد نمی گردید.

هولین ژائو، دبیرکل اتحادیه بین‌المللی ارتباطات راه دور در پیام خود به مناسبت روز جهانی ارتباطات و جامعه اطلاعاتی، شعار سال 2015 را «ارتباطات و فناوری اطلاعات: به سمت نوآوری» می نامد و با افتخار می گوید: « ITU مجدداً شهرت خود را در سراسر جهان به عنوان یکی از سازمانهای مرتبط و با انعطاف‌پذیری بالا به اثبات رسانده است». او می افزاید: «نسبت به موفقیت‌هایمان احساس غرور و افتخار می‌کنیم؛ و مشتاقانه منتظر آینده برای پاسخ به تغییرات سریع در محیط فناوری اطلاعات و ارتباطات جهانی می‌باشیم». دبیرکل اتحادیه بین المللی ارتباطات راه دور این موفقیت ها را مرهون نوآوری فناوری اطلاعات و ارتباطات می داند و اضافه می کند: «نوآوری های فراهم شده از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات و اجرای این فناوری ها در تمامی جنبه‌های زندگی ما نفوذ کرده است». دبیرکل ITU همچنین فنآوری اطلاعات و ارتباطات را کاتالیزور توسعه پایدار می داند و بر رویدادهایی در سال جاری تأکید می کند که جهت برجسته کردن فناوری های اطلاعات و ارتباطات به عنوان محرکان نوآوری در ITU و سراسر جهان به منصه ظهور خواهند رسید.

نکته درس آموز و کلیدی پیام هولین ژائو، در برجسته سازی نقش «فناوری های ارتباطات و اطلاعات» و «نوآوری» نهفته است و این تجربه بزرگ جهانی که، «نرمش پذیری»[1]، «انعکاس پذیری»[2] و «نوآوری» کلید تصمیمات درست، موفقیت و توسعه هستند و کیفیت استفاده از فرصت هایی که فناوری های ارتباطات و اطلاعات فراهم می کنند، جایگاه  کشورها را در جدول رده بندی مسابقاتی تعیین می کنند که میان آن ها در همه عرصه های تولید و نفوذ جریان دارد.

اکنون پرسش راهنما این است که «نوآوری» چگونه حاصل می شود و کدام جامعه می تواند مشوق نوآوری باشد و این جامعه باید دارای چه ویژگی ها و شرایطی برای نوآوری باشد؟ پاسخ به این سئوال، به درک و فهم روح عصر و زمانه ای بستگی دارد که برخی دانشمندان از آن به عنوان «جامعه اطلاعات» یاد می کنند و آن را جامعه ای می دانند که «اطلاعات»، مبنای وجودی، ساختارها، کارکردها، راهبردها و سیاست هایش را در مسابقه ای به غایت دشوار تشکیل می دهد.

در این جامعه، اطلاعات، مبنای اندیشه و کنش، نوآوری پیامد این رویکرد و فناوری های ارتباطات و اطلاعات پیامبران  کنش اجتماعی مبتنی بر خردمندی و تصمیم گیری های دانش بنیاد است. این جامعه، «جامعه اطلاعات»[3] است، نه، «جامعه اطلاعاتی»[4] زیرا حیات جامعه به اطلاعات وابسته است و میان جامعه و اطلاعات رابطه مضاف و مضاف الیه حاکم است. درحالی که در جامعه اطلاعاتی، رابطه میان جامعه و اطلاعات، رابطه ای است میان صفت و موصوف. جامعه اطلاعات جامعه ای نیست که در آن، استفاده از اطلاعات تنها یک صفت(ولو بسیار برجسته) به شمارآید. برعکس، جامعه اطلاعات، جامعه ای است که عنصر اصلی سازنده آن اطلاعات است. این جامعه، از اطلاعات شکل می گیرد، توسعه می یابد و نوآوران در به نوآوری می پردازند.

بنابراین، در جامعه اطلاعات، فناوری ارتباطات و اطلاعات به عنوان سامانه ای جهانی شناخته می شود که جریان آزاد اطلاعات، زمینه را برای آگاهی همگانی و هشیاری رقابت پذیرانه همه آحاد جامعه، بی هیچ تبعیض و رانت، و تنها برای ایجاد ظرفیت بالای نوآوری فراهم می کند. این جامعه بر شبکه ای از فناوری های ارتباطات و اطلاعات بنامی شود و آزادی بیان، آزادی عقیده و آزادی رسانه ای قوام دهندگان به آن هستند.

 در جامعه اطلاعات، نوآوری پدیده ای وابسته به احتمال، بخت و اقبال و یا صرفاً مولفه ای از قابلیت های فردی نیست؛ بلکه پدیده ای اجتماعی است که بر اثر دسترسی آزاد همگان به اطلاعات، نظام حقوقی مترقی و پشتیبان مردمسالاری و نفی هرگونه رانت و تبعیض، دستاوردی حتمی از رقابت سالم، هم افزایی نیروهای اجتماعی، همدلی و همفکری و تلاشی عمومی برای ارتقای ظرفیت های رقابتی کشور در میدانی جهانی به شمارمی آید.

نوآوری، به عنوان دستاوردی بی بدیل در حیات اجتماعی بشر همچنین با اقتصاد دانش بنیان، اقتدار و آزادی علمی و همدلی ملت و دولت برای نیل به جایگاه شایسته در رقابت های بین المللی و نظام حقوقی مدرن و پشتیبان رقابت در همه عرصه های جامعه گره خورده است. بدون ساختارهای مردمسالار تولید علم، دانشگاه های حرفه ای و مستقل و نیز آزادی و اقتدار علمی،  زمینه ای برای نوآوری فراهم نخواهد بود.

نظام سیاسی باز و چندحزبی و رسانه های آزاد، متکثر و دارای استقلال حرفه ای، زمینه ساز ظرفیت های لازم برای نوآوری هستند. همچنین آزادی های فرهنگی و برخورداری از سازوکارهای مردمسالارانه برای بازتولید ارزش ها و هنجارهای مشوق رقابت و نوآوری، مشوق نهادهای جامعه است. اقتصاد این جامعه تنها به اطلاعات و سازوکارهای فراوری و بازفراوری آن و از همه مهم تر، نوآوری و مزیت های رقابتی و رضایت مشتریان وابسته است.

شعار سال 2015 اتحادیه بین المللی ارتباطات راه دور را باید فرصتی برای جهادعمومی همه صاحبنظران، اندیشه ورزان و فعالان ارتباطات و علاقمندان به ایده الهام بخش جامعه اطلاعات تلقی کرد که در این سال بکوشند با قلم ها، قدم ها و نوآوری های فکری خود، با موانع بیشمار برسر توسعه ارتباطات و گسترش اطلاعات به همه اقصی نقاط جهان مبارزه کنند و بکوشند تا با همدلی و مشارکت عمومی جریانی جهانی را برای اصلاح و بهبود رویه ها و روندهای کنونی جریان اطلاعات هدایت کنند.

بی تردید همکاری همه آزادی خواهان عالم و استفاده هم افزایانه از همه ظرفیت های به وجودآمده از فناوری های ارتباطات و اطلاعات و دست یازی به ایده خلاقانه جامعه اطلاعات، فرصت هایی را فراهم خواهد ساخت که در آن، تهدیدهای کنونی جنگ طلبان، زیاده خواهان، متجاوزان به حقوق بشر و پشتیبانان جریان یکسویه اطلاعات در سطوح ملی، منطقه ای و جهانی کاهش یافته و با اهتمام همگانی و با تکیه بر خلاقیت ها و نوآوری ها، فرصت های بی کران توسعه و پیشرفت ابناء بشر فراهم خواهد شد.

صاحبنظران و اندیشمندان کشور عزیزمان ایران اسلامی نیز باید در استفاده موثر از این فرصت، نقش هایی بایسته ایفا کنند. برگزاری همایش ها با حضور صاحبنظران و مسئولان ذیربط کشور، تلاش برای سیاستگذاری و برنامه ریزی های اثربخش در فرهنگ سازی برای جریان آزاد اطلاعات در سطح ملی، ترویج و تشویق ابتکار و نوآوری در همه عرصه های اجتماعی، افزایش نقدپذیری طبقات و قشرهای جامعه، توسعه حقوق همگانی در کسب اطلاعات موردنیاز برای رشد فردی و اجتماعی و جستجوی راه هایی برای برون رفت از بن بست های تاریخی توسعه وسایل ارتباط جمعی در ایران و ... می تواند در این راستا سودمند باشد.

سرانجام، نقش پررنگ و تعیین کننده رسانه های همگانی در این رهگذر از اهمیت برخوردار است. این رسانه ها، سفیران آگاهی، هشیاری و تعامل منصفانه و عادلانه بدون هیچ تبعیض در جامعه ای متکثر و دارای تنوع دیدگاه ها هستند. شعار سال 2015 برای ارتباطات، برای تبدیل شدن به یک شعور ملی و بین المللی نیازمند اطلاع رسانی مستمر و منظم، تفسیرهای روشن و ژرف اندیشانه و فرهنگ سازی عمومی است. وسایل ارتباط جمعی باید در فرایندهایی از همدلی، همکاری و انجام مسئولیت های اجتماعی، همگان به ویژه مسئولان را به استفاده از این فرصت تشویق وترغیب کنند. نباید فراموش کنیم که «نوآوری» پیامدی است متکی به «اطلاعات» و «جریان آزاد اطلاعات» و این عناصر، تنها تضمین کنندگان نوآوری در جامعه ای مجهز به اقتدارعلمی و مشارکت همگانی برای توسعه ظرفیت های رقابتی و حضور در هماوردی های جهانی برای تولید، رفاه و بهره مندی هرچه بیشتر از مواهب الهی هستند.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: